Editorial

सम्पादकीय

 कृषि गणना र महत्व
‘कृषि विकासको मूल आधार, पारौ कृषिगणना साकार’ भन्ने मुल नाराका साथ छौठौं राष्ट्रिय कृषि गणना देशभर एकैसाथ सञ्चालन हुन लागिरहेको छ । हरेक १०÷१० बर्षमा हुँदै आएको कृषि गणना शुरु भएको ५० बर्ष पुराभएको छ । हरेक राष्ट्रिय जनगणना अभियानपछि तत्कालै हुने कृषिगणना वि.स २०१८ सालबाट शुरु भएको हो । पहिलोपटक भएको कृषिगणनामा कृषि उपजहरुले ओगटेको क्षेत्रफल मात्र नभई धान, मकै, गहुँ, आलुजस्ता बालीहरुको उत्पादनको आधारशिला तथ्याङ्क पनि लिइएको थियो । त्यसैलाई आधार मानेर आजसम्म पनि प्रत्येक कृषिगणनाबाट प्राप्त उपजहरुको क्षेत्रफल र उत्पादकत्वलाई कृषि मन्त्रालयले बर्षमा दुईपटक उत्पादन अनुमान प्रकाशन गर्दै आइरहेको छ ।

राष्ट्रिय कृषि गणना २०६८ लाई एक विशेष महत्वको रुपमा पनि लिइएको छ । किनभने केही महिना अगाडि सम्पन्न राष्ट्रिय जनगणनामा नेपालको इतिहासमा कृषि गणनाको महत्वपूर्ण तथ्याङ्क जस्तै पशुहरुको गणना समेत पहिलो पटक समावेश गरिएकोले यसमा पनि सहयोग पुग्ने देखिएको छ । यसका साथै आगामि कृषिगणनाबाट प्राप्त सुचनाहरुले किसानहरुलाई राज्यले प्रदान गर्नुपर्ने कृषि सेवा तथा सुविधाहरुसम्बन्धी नीति निर्माण गर्न सघाउने निश्चय छ । साथै यस्ता प्रकारका गणनाबाट गरिवी हटाउने अभियानमा ठोस योगदान पुग्ने देखिएको छ । कृषि गणनाबाट प्राप्त हुने कृषि उपजहरुले ओगटेका क्षेत्रफल र पशुपंक्षी सम्बन्धी डाटावेश तयार गर्न सहयोग पुग्नसक्छ ।

अहिले देशका सबै जिल्लामा कृषि गणनाको तयारी तिव्र पारिएको छ । धादिङ जिल्लामा पनि राष्टिूय कृषि गणना कार्यालय धादिङले गणनाको लागि तयारी शुरु गरेको छ । जिल्लामा सफल रुपमा कृषि गणना सम्पन्न गर्नको लागि कार्यालयले विभिन्न अन्तरक्रिया तथा छलफल कार्यक्रम समेत गरेको छ । यस वर्षको राष्ट्रिय कृषि गणना २०६८ को तालिम कार्यक्रम गणक तथा सुपरिवेक्षकका लागि यही पुष २१ गते देखि  पुष ३० गतेसम्म रहेको र कृषि गणनाको स्थलगत तथ्यांक संकलन माघको पहिलो हप्ताबाट फागुनको अन्त्यसम्म सम्पन्न हुँदैछ । राष्ट्रिय कृषिगणना २०६८ को लागि धादिङ जिल्लामा एघार लाख बहत्तर हजार खर्च हुने कार्यालयले जनाएको छ ।

तर यस अभियानको लागि सबै नागरिक सचेत हुनुपर्छ, कृषिगणना आफ्नै लागि हो भन्ने भावनाले अभिप्रेरित भई गणकहरुले सोधेका सम्बन्धित विषयको बारेमा तथ्य र यथार्थ जानकारी दिनुपर्छ । यथार्थमा कृषि गणनाको बारेमा सबै सचेत हुनुपर्छ । यसो भएमा मात्र कृषि गणना सफलतापूर्वक सम्पन्न हुन्छ र हाम्रो चाहाना पनि त्यही हो ।

सरसफाईको लागि जुटौं
धादिङबेसीमा यतिवेला हामीले व्यवस्थित सरसफाईको अभाव देखि भोगिरहेका छौं । खासगरी सदरमुकाम धादिङवेसीमा यतिवेला फोहरमैलाले दुर्गन्ध फैलाएको छ । बजारका घरका आगँन मात्र होइन सडक किनारा तथा नालीहरुमा पनि फोहरमैला छरपष्ट रुपमा रहेको अवस्था छ । फोहर मैला जथाभावि छरपष्ट अवस्थामा रहँदापनि यसतर्फ कसैको ध्यान पुग्न सकेको छैन । विगतका बर्षसम्म बजारका घर घरमा ट्याक्टरबाट फोहर उठाउने व्यवस्था मिलाइएको भएपनि केही महिना अगाडिबाट बजारका घरबाट फोहर संकलन हुन छाडेको छ । यस्तो अवस्थामा घर घरबाट निस्किएका फोहरमैला सिधैं नालिमा फ्याक्ने र अलि धेरै छ भने सिधैं खोलामा फाल्दै गरेको हामीले देखेका छौं । यसमा पनि नालिमा फ्याकिएका फोहरमैला पनि थोपल खोला र अर्बु खोलामा थुप्रिएको अवस्था छ । 

धादिङवेसीमा फोहरमैला व्यवस्थापनको अवस्था कस्तो भन्ने कुरा हामीले धेरै कुरा भन्नुभन्दा पनि धादिङवेसी प्रवेश गर्ने पुछारबजारको पुलबाट यसो थोपलखोलातर्फ हेर्दा मात्र पनि धेरै कुरा थाहा हुन्छ । यस्तो अवस्थामा हामी काठमाण्डौको विष्णमति र बागमति अनि टुकुचाको धेरै चर्चा गर्छांै तर हाम्रै नजिकमा रहेको थोपलखोलाको बारेमा कुरा सम्म पनि गर्दैनौं । यस्तै स्थिति रहिरहने हो भने हाम्रो थोपल खोला पनि केही बर्षभित्रै बागमति र विष्णुमतिको हालतमा पुग्ने निश्चित छ । त्यसकारण हामीले आजैदेखि सोचेर काम गर्नुपर्छ । यसको लागि को बाट र कहिले कामको शुरुवात गर्ने भन्ने भन्दा पनि आफुले आजैबाट काम शुरु गर्नु पर्छ । आफ्नो घारबाट निस्कने फोहर मैला आफैले व्यवस्थापन गर्ने हो । यसको लागि कसैलाई गुहारिरहनु पर्दैन । बजारबासी सबैले आफ्नो घरबाट निस्कने फोहर मैलाको आफैले व्यवस्थापन गर्न सक्ने हो भने अहिले देखिएको समस्या धेरैहदसम्म समाधान हुने निश्चित छ ।

फेरी यसको लागि सम्बन्धीत निकायले पनि सोच्न जरुरी छ । किनभने बजार दिनप्रतिदिन बाक्लो र घनाबस्तीमा परिणत हुंदै जाने अवस्था छ । यस्तो अवस्थामा फोहरमैला व्यवस्थापन गर्नको लागि बैकल्पिक व्यवस्था गर्नेतर्फ सोच्न सकिएन भने समस्या झनै रहन सक्छ । बढ्दो जनसंख्या र दिन प्रतिदिन प्रदुषण बढ्दै जाने अवस्था प्रति हामीले ध्यान दिनु जरुरी छ । त्यसकारण यस कार्यको लागि बजारबासीहरु र सरोकारवाला निकायहरुले समयमै ध्यान दिनु जरुरी भैसकेको छ । 

मेला सफल पारौं
‘सम्बृद्ध धादिङको परिकल्पना, कृषि पर्यटनको विकास र उद्योगको स्थापना’ भन्ने मुल नाराका साथ आगामी फागुन १९ गतेदेखि २५ गतेसम्म धादिङको गलौदी स्थित त्रिशुली नदिको किनारामा धादिङ कृषि पर्यटन तथा औद्योगिक मेला –२०६८ हुने भएको छ । यसको लागि विभिन्न २७ वटा कार्यगत समितिहरु पनि बनिसकेका छन् भने ५१ सदस्यीय सल्लाहकार समिति र ५ सय ५५ सदस्यीय मुल आयोजक समिति पनि बन्ने निर्णय भएको छ । खासगरी जिल्लाको कृषि पर्यटन तथा उद्योगको विकास एवं विस्तार गर्ने मुल उद्देश्य रहेको मेलालाई भव्य रुपमा सम्पन्न गर्नको लागि यतिवेला सबैको ध्यान मेलातर्फ केन्द्रित बनेको छ । मेला सञ्चालनको लागि निर्माण भएका विभिन्न कार्यगत समितिहरु आ–आफ्नो जिम्मेवारी अनुसारका कार्य बाडफाँडमा जुट्न थालेका छन् । 
‘जिल्लाको सान, मान र उत्सव–प्रथम धादिङ महोत्वस’ भन्ने नाराका साथ २०६४ सालमा सम्पन्न भएको प्रथम धादिङ महोत्सवको अनुभवले पनि आगामी कृषि, पर्यटन तथा औद्योगिक मेलालाई सफलता पूर्वक सम्पन्न गर्न प्रोत्साहन मिल्ने देखिन्छ । तर, यसको लागि सबैको साथ र सहयोगको भने उत्तिकै खाँचो रहन्छ । खासगरी यसपटक सदरमुकाम भन्दा बाहिर मेला हुन लागेकोले पनि विभिन्न विषयमा चुनौती देखिएका छन् । राजमार्ग क्षेत्रमा मेला हुन लागेका कारण मानिसको सहभागिता केही बढी हुने देखिएको छ । खासगरी मेलाले मुख्य आकर्षण त्रिशुली नदीमा गराइने ¥याफ्टीङ रहेको छ । 
पर्यटकको मुख्य आकर्षणको रुपमा रहेको जलयात्रालाई मुख्य केन्द्र बनाएर आयोजना गरिएको मेलाले धेरै भन्दा धेरै सकारात्मक सन्देश दिने निश्चिय नै छ तर, त्रिशुली नदि किनारामा जथाभावि रुपमा सञ्चालनमा रहेका बालुवा प्रशोधन केन्द्र र त्यसबाट निस्किने धमिलो पानीको कारण त्रिशुली नदीमा जलयात्रामा त्यति सहजता भने छैन । यस्तो धमिलो पानीको कारण जलयात्रा प्रभावित हुन सक्छ । त्यसकारण मेलालाई भव्य र सफल रुपमा सम्पन्न गर्नको लागि मेला अवधिभरको लागि मात्र भनेपनि यस्ता कार्यमा नियन्त्रण गर्ने कार्यमा मेला मुल आयोजक समितिले विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिएको छ । यसका साथसाथै आ–आफ्नो स्थानबाट पनि सबैले मेला सफल बनाउने विषयमा विशेष कदम चाल्नु आवश्यक छ । यसलाई मेला मात्र भन्दा पनि समग्र धादिङको चिनारी हो भन्ने कुरा हामी सबैले बुझ्नुपर्छ ।

धादिङको पर्यटन विकासमा लागौँ
दिगो विकासको विभिन्न आधारहरु मध्ये पर्यटन एउटा महत्वपूर्ण पक्ष हो । नेपालको लागि प्राकृतिक सुन्दरता पर्यटन विकासको हिसाबले वरदान नै मानिन्छ । धादिङमा विभिन्न औपचारिक फोरमहरुमा चल्ने छलफल बहसहरुमा जिल्लाको दिगो विकासको लागि कृषि र पर्यटनको विकासमा मुख्य जोड दिने अवधारणामा साझा निष्कर्ष निस्किएको पाइन्छ सरोकारवाला सबैको । विकास भन्नासाथ प्रथम चरणमा पूर्वाधार निर्माणको कुरा आउँछ । हामी अहिले नेपाल पर्यटन बर्ष २०११ को उत्तरार्धमा आइपुगेका छौं । धादिङ २०११ भरी पर्यटन क्षेत्रको विकासको लागि राष्ट्रिय अभियानसँग तादात्म्यता ल्याउने गरी कुनै पनि महत्वपूर्ण कामहरु भएनन् । भौतिक पूर्वाधार विकासको दृष्टिले हेर्दा राजनीतिक नेतृत्व र विकासे अड्डाहरु योजनाविहिन शुन्यतामा नै रहे भन्दा पनि अत्यूक्ति नहोला ।

यही पृष्ठभूमिका अहिले स्थानीय विभिन्न संघसंस्था र समूहहरुले पर्यटन प्रवद्र्धनको लागि केही काम गर्न थालेको देखिन्छ जुन समग्र जिल्लाको पर्यटन विकासको लागि प्रयाप्त त नहोला तर मार्गदर्शन भने बन्न सक्छ । जिल्लामा पर्यटन विकास गर्नेकुराहरु सबैको मुखमा झुण्डिए पनि यसलाई सोचे अनुसार अघिबढाउन नसक्नुमा केहि समस्याहरु छन् ।  नीति निर्माताहरुमा पर्यटन सम्बन्धी ज्ञानको कमी हुँदा प्रभावकारी योजनाहरु बन्न नसक्नु र बनेका योजनाहरुलाई पनि कार्यान्वयन गर्न नसक्नुले नै पर्यटनको विकास हुन नसकेको हो भन्ने कुरामा दुईमत छैन ।

यसरी नै सवै क्षेत्रबाट पर्यटन विकासको लागि हुने गरेका कामहरुलाई केवल छलफल, बहस र औपचारिकतामा मात्र सिमित नगरी कार्यान्वयनको प्रक्रियामा समेत लैजान जरुरी छ । त्यसको लागि सरकारी एवं गैरसरकारी सवै क्षेत्रले हातेमालो गरेर अघि बढ्न सकेमात्र जिल्लाको समग्र विकास सम्भव छ अन्यथा कथनी र करनीमा सामञ्जस्यता नभएसम्म धादिङमा पर्यटन विकासको सम्भावना प्रचुर मात्रामा रहेपनि त्यो सम्भावना मात्रै रहनेछ । त्यसैले अरुले गरिदिएन भनेर समयको बर्वाद गर्नुभन्दा आजैबाट हामी सवैले आ–आफ्नो ठाउँबाट लाग्ने प्रण गरौ । यसको लागि कसले र कहिले सुरु गर्ने भन्ने भन्दापनि सुरुवात आफैंबाट गर्नुपर्छ । सम्पादक

प्रकाशकीय
सूचना तथा सञ्चारको तिव्र विकाससंगै धादिङमा पनि अखबारको जागरण आएको छ । पत्रकारीताको यो करिव एक दशकको अवधि सन्तोषजनक रह्यो । यो गौरवमय इतिहाससंग जोडिएर ‘प्रत्यूष’ दैनिक प्रकाशन गर्न पाउँदा हामीलाई खुसी लागेको छ । सबैको माया ममता सद्भाव र सहयोगले यसको व्यवसायिक विकासमा मद्धत पुग्ने आशा गरेका छौं । निष्पक्षता र गुणात्मकता पत्रकारीताको प्राण हो । यसप्रति हामी सचेत छौं । पत्रकारीतालाई सकारात्मक शैलीबाट अघि बढाउने हाम्रो प्रयास निरन्तर रहनेछ । यो सन्दर्भमा ‘प्रत्यूष’ दैनिक’ सबैको विचारहरुका लागि भरपर्दो र गतिलो माध्यम हुनेछ । ‘प्रत्यूष’ पब्लिकेशनले प्रकाशन गृहको आधार तय गरेको छ । विविध क्षेत्रका पाठ्यसामग्रीहरु प्रकाशन गर्ने मौकाको प्रतिक्षामा छौं ।

यस पब्लिकेशनले सामाजिक, आर्थिक, साँस्कृतिक, भौतिक लगायत उत्पादन एवम् औद्योगिक विकासका क्षेत्रमा खोज, अध्ययन अनुसन्धान र प्रकाशन गर्ने हाम्रो जमर्कोमा सबैको साथ सहयोगको अपेक्षा गरेका छौं । यसमा उत्साही एवम् प्रतिवद्ध युवाहरुको साथ छ । कामले सीप तिखार्छ, अनुभवले परिपक्वता बढाउँदै लैजान्छ । चुनौतीहरु धेरै देखेका छौं, तर पनि सबैको साथ र प्रेरणाले हामी विजयी हुनेछौं । निकाल्न जान्यौं भने आलोचनामा सुन हुन्छ रे १ रचनात्मक सुझाव सधैं स्वीकार्य हुनेछ । हामी निरन्तर प्रकाशनमा प्रतिवद्ध छौं । सम्पादक



Nepali News Portal

Connect With Us

Texts

Text Widget

Instructions

Definition List

Download

नेपाली पात्रो

Blogger Tricks

Blogger Themes

Play Station

यदि तपाईले यहाँ देखिएको मध्ये कुनैपनि ब्लगको अवलोकन गर्न चाहनुभयो भने त्यसमा Click गर्न सक्नुहुन्छ ।

तपाईले आजको प्रत्यूष दैनिक पढ्नुभयो ?

;F_s_M
अवलोकन गरेर सल्लाह सुझाव दिनुहुने सबैलाई धन्यावाद । यदि तपाई पनि यो ब्लग नियमित हेर्नुहुन्छ भने तपाईको फोटो pratyushdainik@gmail.com मा पठाउनु होला । हामी तपाईको फोटो स–धन्यावाद यहाँ राख्ने छौँ ।

Recomended

Followers

Popular Posts